ارائه چارچوبی برای شناسایی و اولویت‌بندی ابزارها و راه‏کارهای حمایت از تولیدکنندگان داخلی کالا و تجهیزات (مورد مطالعه: صنعت گاز)

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشیار، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 دانشیار گروه مدیریت آموزشی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

10.22059/imj.2022.337575.1007912

چکیده

هدف: حمایت از ساخت داخل در کشورهای نفت‌خیز، رویکردی متداول و به اجماع رسیده است؛ اما در منابع علمی، روش تدوین و پیاده‌سازی الگوی مناسب برای آن با مشخص‌کردن حد و شیوه مطلوب مداخله شرکت‌های ملی نفت و گاز ارائه نشده است. هدف این مطالعه شناسایی محورهای اصلی، ابزارها و راه‌کارهای حمایتی شرکت ملی گاز ایران برای تقویت توانمندی تولیدکنندگان داخلی و وزن‌دهی به آن‌هاست.
روش: ابتدا با مرور ادبیات سیاست صنعتی و تجربیات کشورهای نفت‌خیز، محورهای اصلی، ابزارها و راه‌کارها احصا شد. سپس موارد احصا شده از طریق مصاحبه نیمه‌ساختارمند با مأموریت و مقررات شرکت مذکور متناسب‌سازی و به روش دلفی فازی بومی‌سازی شد. در پایان به روش مقایسه زوجی بهترین ـ بدترین، به آن‌ها از نظر اهمیت وزن‌دهی شد.
یافته‌ها: در این مطالعه ابزارها و راه‌کارها در 8 محور اصلی و ۴۹ ابزار و راه‌کار کدگذاری شد. محورهای اصلی به‌ترتیب اهمیت عبارت‌اند از: کاهش چالش‌های محیط کلان اقتصادی و سیاسی با وزن 9/25 درصد، حمایت از پژوهش و توسعه فناوری و نوآوری با وزن 6/13 درصد، مدیریت تقاضا و بازار با وزن 8/12 درصد، حمایت از سرمایه‌گذاری در زنجیره تأمین صنعت گاز با وزن 2/12 درصد، برقراری هماهنگی و مدیریت عوامل بیرونی با وزن 5/11 درصد، حمایت از توسعه منابع انسانی با وزن 5/10 درصد، ایجاد یا تقویت نهادها 1/8 درصد و جبران نقص اطلاعات 5/5درصد.
نتیجه‌گیری: حمایت از سازندگان کالا و تجهیزات داخلی، موضوعی چند انضباطی است و نیازمند به بسته منسجم و متوازنی از ابزارها و راه‌کارهاست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Providing a Framework for Identifying and Prioritizing Tools and Strategies to Support Domestic Suppliers (Case Study: Iranian Gas Industry)

نویسندگان [English]

  • Nader Rezaeian 1
  • Mohamad Reza Razavi 2
  • Jalil Heidary Dahooie 3
  • Afsaneh Zamani Moqadam 4
1 Ph.D. Candidate, Department of Technology Management, Faculty of Economic and Management, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Assistant Prof., Faculty of Economic and Management, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
3 Associate Prof., Department of Industrial Management, Faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Iran.
4 Associate Prof., Faculty of Economic and Management, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Objective: Local content policies in resource-rich countries are a common and consensual approach. However, in reliable scientific sources, the method of formulating and implementing a coherent and effective model for local content policies, by specifying the desired extent and method of intervention of national oil and gas companies, has not been presented. The purpose of this study is to identify the tools and strategies of the National Iranian Gas Company (NIGC) to strengthen the capability of domestic suppliers and prioritize the effectiveness of selected and localized strategies.
Methods: For this purpose, first, by reviewing the literature on industrial policy and the experiences of local content policies in oil-rich countries, the tools and strategies were identified. Then, by conducting semi-structured interviews, the cases were adjusted to the company's mission and regulations. Relying on the obtained opinions of experts via adopting the Fuzzy Delphi method, the counted cases were localized. In the end, they were prioritized in terms of importance by employing the Best-Worst multi-criteria decision-making method.
Results: In this study, tools and strategies were coded in eight main axes and 49 tools and strategies. The main areas of importance were reducing the challenges of a macroeconomic and political environment with a weight of 25.9 percent, supporting research and development of technology and innovation with a weight of 13.6 percent, demand and market management with a weight of 12.8 percent, supporting investment in the supply chain Gas industry with a weight of 12.2 percent, coordination and management of external factors with a weight of 11.5 percent, supporting human resource development with a weight of 10.5 percent, creating or strengthening institutions with a weight of 8.1 percent, and finally compensating for information deficiencies 5.5 percent. In this study, the tools and strategies which could be used to reduce macroeconomic and political environmental challenges, with a significant difference, had the highest weight. Regarding the sharp fluctuations in the exchange rate, high financing costs in the country, and restrictions imposed by the country's sanctions seemed reasonable.
Conclusion: Supporting domestic suppliers is a multi-disciplinary issue and requires a coherent and balanced package of tools and solutions. Focusing on one aspect of the issue will not lead to sustainable and reliable results. Solutions such as purchase guarantee, demand management, and reverse engineering have a long history in Iran. In the long run, without additional tools and solutions, such tools lead to backwardness in global technology and reduce the quality and productivity of the domestic gas industry. These strategies, along with supporting the strengthening of technological capabilities, and the strengthening of human resources and other aspects mentioned above, can bring competitive advantage, and pave the way for entering the global value chain for domestic producers. On the other hand, focusing on the technical, engineering, and ingbuild-capacity aspects of this sector will not be effective without considering other aspects necessary for technology development, such as funding, and commercialization requirements.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Best-Worst Method (BWM)
  • Local content policies
  • Multi-criteria Decision-making
  • Industrial policy
  • Iranian gas industry
آذر آئین، محمدرضا (1397). واکاوی خردمایه مداخله دولت در توسعه فناوری راهبردی درج. ا. ایران (مورد مطالعاتی: حوزه بالادستی نفت و گاز). پایان نامه دکتری سیاست‏گذاری علم و فناوری. مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور.
آقازاده،‏ هاشم؛ زارعی‌هنزکی، عباس؛ محمدی، مهدی و الهی، احمدرضا (1400). بررسی قابلیت شبکه‌سازی پارک‌های علم و فناوری بر نوآوری و عملکرد کسب‏وکارهای عضو، مدیریت صنعتی 13(2)، 329-351.
ایزدخواه، روح‌الله و رضوی، سیدمحمدرضا (1392). مقایسه نظریات مکاتب اقتصادی منتخب به‏منظور استخراج چهارچوب نظری سیاست‌های صنعتی. فصلنامه سیاست علم و فناوری، 6(1)، 1-20.
بامداد صوفی، جهانیار و امامت، میرمحمدمحسن (1397). شناسایی و اولویت‏بندی عوامل مؤثر بر جذب و نگهداشت استعدادهای علمی در دانشگاه. فصلنامه پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی دانشگاه جامع امام حسین، 10(3)، 97-120.
توردو، سیلوانا؛ وارنر، مایکل؛ مانزانو، اوسمل و انوتی، یحیی (1396). سیاست‌های بومی‏سازی در بخش نفت و گاز (از مجموعه گزارش‏های مطالعاتی بانک جهانی). تهران: پژوهشگاه صنعت نفت.
جامی پور، مونا؛ رحمتی، الهام؛ حسین‌زاده، مهناز و طاهری، غزاله (1398). طراحی چارچوب کسب هوشمندی رقابتی 0/2 با بهره‌گیری از روش بهترین. مدیریت بازرگانی، 11(3)، 651-676.
حاجی آخوندی، عرفان؛‏ هاشم‌زاده خوراسگانی، غلامرضا؛ بوشهری، علیرضا (1399). شناسایی عوامل کلان مؤثر بر موفقیـت نوآوری باز در اکوسیستم کسب‌وکارهای دانش‌بنیان دیجیتال. مدیریت صنعتی، 12(2)، 344 -372.
درخشان، مسعود؛ و تکلیف، عاطفه (1394). انتقال و توسعه فناوری در بخش بالادستی صنعت نفت ایران: ملاحظاتی در مفاهیم، الزامات، چالش‌ها و راه‏کارها. پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران، 4(14)، 33-88.
دهشیری، سیدجلال‌الدین؛ آقایی، مجتبی و تقوی‌فر، محمدتقی (1397). شناسایی و اولویت‌بندی عوامل حیاتی کسب‌وکار الکترونیک بر اساس روش بهترین ـ بدترین. مطالعات مدیریت کسب‏وکار هوشمند، 7(25)، 119-146.
شاوردی، مرضیه؛ یعقوبی، سعید و سلطانی، بهزاد (1398) . ارزیابی و انتخاب طرح‏های صندوق توسـعه فنـاوری بـا اسـتفاده از روش بهترین ـ بدترین (مورد مطالعه: صندوق نوآوری و شکوفایی). مدیریت صنعتی، 3(11)، 461 -486.
شمشیری، صادق (1390). جنبه‏های حقوقی انتقال دانش فنی در صنعت نفت و گاز ایران. پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق. تهران. دانشگاه تهران.
صالحی، ارکان (1398). ساخت تجهیزات نفتی در پرتو نظام حقوقی ایران: کاستی‌ها و بایسته‌ها. پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق نفت و گاز. دانشگاه علم و فرهنگ تهران.
غفاری، علیرضا (1397). ابعاد اقتصادی و حقوقی ساخت داخل تجهیزات صنایع بالادستی نفت و گاز کشور. پایان نامه دکتری حقوق قراردادهای نفت و گاز. تهران. دانشگاه علامه طباطبائی.
فرجی، حجت و آذر، عادل (1389). علم مدیریت فازی. تهران. کتاب مهربان نشر.
کلانتری، رضا؛ معینی، علی؛ صفری، حسین؛ عرب سرخی، ابوذر (1399). ارائه چـارچوبی مفهـومی بـرای سـنجش عملکـرد زنجیره تأمین خدمات امنیت اطلاعات مبتنی بر رویکرد فراترکیب و روش دلفی فازی. مدیریت صنعتی، 12(1) ،24-46
کاظمی نجف آبادی، عباس و غفاری، علی‌رضا (1397). توسعة صنعت ساخت داخل تجهیزات بخش بالادستی نفت کشور؛ ارزیابی نظام حقوقی در چارچوب سیاست‏های کلی علم و فناوری. مطالعات حقوق انرژی، 4(1)، 211-239.
لطیفی، سمیه؛ راحلی، حسین؛ یادآور، حسین؛ سعدی، حشمت‌الله و شهرستانی، سیدعلی (1397). شناسایی و تبیین مراحل اجرایی توسعه کشاورزی حفاظتی در ایران با رویکرد دلفی فازی. مهندسی بیوسیستم ایران، 49(1)، 107-120.
میرسپاسی، ناصر، طلوعی‌اشلقی، عباس و معما، غلام‌رضا (1389). طرح مدل تعالی منابع انسانی در سازمان‌های دولتی ایران با استفاده از تکنیک دلفی فازی. پژوهش‏های مدیریت، 21(87)، 1-23.
نریمانی، میثم؛ قاضی نوری، سیدسپهر و میرعمادی، طاهره (1391). استخراج دلالت‌های سیاستی رویکرد تطوری در حوزه علم و فناوری: تحلیلی تماتیک. فصلنامه سیاست علم و فناوری، 5(2)، 1-17.
نوبلر، ایرمگارد (1397). سیاست‌های صنعتی و توانمندی‌ها برای هم‌ترازی:چهارچوب‌ها و پارادایم‌ها. تهران. شرکت چاپ و نشر بازرگانی.
نوذری، حمزه (1397). مسئله حمایت از تولید داخلی چالش‏ها و راهبردها. مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 7(2)، 201- 226.
 
 
 
References
Ablo, A. (2020). Enterprise development? Local content, corporate social responsibility and disjunctive linkages in Ghana's oil and gas industry. The Extractive Industries and Society, 7(2), 321-327.
Acheampong, T., Ashong, M. & Svanikier, V. C. (2016). An assessment of local-content policies in oil and gas producing countries. The Journal of World Energy Law & Business, 9(4), 282–302.
Aghazade, H., Zareih Hanzaki, A., Mohammadi, M., Elahi, A. R. (2021). The investigation of the Relationship between Capabilities Of Networking of Science and Technology Parks in the Innovation and Business Performance of Park's Member Companies. Industrial Management Journal, 13(2), 329- 351. (in Persian)
Aiginger, K. & Rodrik, D. (2020). Rebirth of Industrial Policy and an Agenda for the Twenty-First Century. Journal of Industry, Competition and Trade, 20, 189–207.
Andreoni, A. & Tregenna, F. (2020). Escaping the middle-income technology trap: A comparative analysis of industrial policies in China, Brazil and South Africa. Structural Change and Economic Dynamics, 54, 324-340.
Azaraein, M. R. (2018). Substantive analysis of government intervention in the development of strategic technology in Iran (Case study: oil and gas upstream). PhD Thesis in Science and Technology Policy. National Science Policy Research Center. (in Persian)
Bamdad Soofi, J. & Emamat, M. (2018). Identifying and Prioritizing the Effective Factors in the Attraction and Retention of Scientific Talents at Universities. Journal of Research in Human Resources Management, 10(3), 97-120. (in Persian)
Chang, H.-J. & Andreoni, A. (2020). Focus Industrial Policy in the 21st Century. Development and Change, 51(2).
Dantas, E. & Bell, M. (2009). Latecomer firms and the emergence and development of knowledge networks: The case of Petrobras in Brazil. Research Policy, 38(5), 829-844.
Derakhshan, M. & Taklif, A. (2015). The Transfer and Development of Technology in Iranian Upstream Oil Sector: Considerations on the Concepts, Requirements, Challenges and Remedies. Iranian Energy Economics Research, 4(14), 33-88. (in Persian)
Dehshiri, S. J. Aghaei, M. & Taghvifar, M. T. (2018). Identify and prioritize the vital factors of e-business based on the best-worst method. Intelligent Business Management Studies, 7 (25), 119-146. (in Persian)
Djeflat, A. & Lundvall, B. (2016). The resource curse and the limited transformative capacity of natural resource-based economies in Africa: evidence from the oil and gas sector in Algeria and implications for innovation policy. . Innovation and Development, 6(1).
Frynas , J. G. & Buur, L. (2020). The presource curse in Africa: Economic and political effects of anticipating natural resource revenues. The Extractive Industries and Society, 7(4), 1257-1270.
Faraji, H. & Azar, A. (2010). The science of fuzzy management. Tehran. Ketab Mehraban publishing. (in Persian)
Ghaffari, A. (2018). Economic and legal dimensions of construction inside the equipment of the upstream oil and gas industries of the country. PhD Thesis in Oil and Gas Contract Law. Tehran. Allameh Tabatabai University. (in Persian)
Hajiakhoondi, E., Hashemzadeh Khorasgani, Gh. & Boushehri, A. (2020). Identify the Major Factors Affecting the Success of Open Innovation in the Digital Knowledge-based Business Ecosystem. Industrial Management Journal, 12(1), 344-372. (in Persian)
Heidary Dahooie, J., Qorbani, A. & Daim, T. (2021). Providing a framework for selecting the appropriate method of technology acquisition considering uncertainty in hierarchical group decision-making: Case Study: Interactive television technology. Technological Forecasting & Social Change, (168). DOI:10.1016/j.techfore.2021.120760
Heum, P. (2008). Local content development : experience from oil and gas activities in Norway. No.02/08. SNF.
Hilson, E. & Ovadia, J. S. (2020). Local Content in Developing and Middle-Income Countries: Towards a More Holistic Strategy Abigail. The Extractive Industries and Society, 7(2), 253-262.
Izadkhah, R. & Razavi, M. (2013). Comparing schools of thoughts on efficacy of industrial policies: A comparative study. Journal of Science and Technology Policy, 6(1), 1-20.
(in Persian)
Jami Pour, M., Rahmati, E., Hosseinzadeh, M. & Taheri, G. (n.d.). Desgining a Framework for Acquisition of Competitive Intelligence 0.2 Using Best Worst Method (BWM). Journal of Business Management, 11(3), 651-676. (in Persian)
Kalantari, R., Moeini, A., Safari, H. & Arabsorkhi, A. (2020). A Conceptual Framework for Measuring the Performance of the Information Security Service Supply Chain Based on Meta-synthesize and Fuzzy Delphi Method. Industrial Management Journal, 12(1), 24- 46. (in Persian)
Kazemi Najafabadi, A. & Ghafari, A. (2018). Developing Industry of Oil and Gas Upstream Equipment Production in Iran: Assessment of the Legal Regime within the Framework of the Overall Policy of "Science and Technology". Energy Law Study, 4(1), 211-239.
(in Persian)
Khan, M. (2015). Supporting Inclusive Growth, Effective Policy Design for Developing Medium Technology Sectors: Application to Vietnam. UNDP.
Lebdioui, A. (2020). Local content in extractive industries: Evidence and lessons from Chile’s copper sector and Malaysia’s petroleum sector. The Extractive Industries and Society, 7(2), 341-352.
Latifi, S., Raheli, H., Saadi, H. & Shahrestani, S.A. (2018). Identification and explanation of executive steps of conservation agriculture development in Iran using Fuzzy Delphi Method. Iranian Journal of Biosystems Engineering (IJBSE), 49(1), 107-120.
(in Persian)
Mirsepasi, N., Tolouieh Ashlaghi, A. and Memarzadeh, Gh. (2020). Designing a model of human resource excellence in Iranian government organizations using fuzzy Delphi technique. Management Research, 21 (87), 1-23. (in Persian)
Narimani, M., Ghazinoori, S. & Miremadi, T. (2013). Policy implication extracting of elocutionary approach in science and technology sector: A thematic. Journal of Science and Technology Policy, 5(2), 1-17. (in Persian)
Nozari, H. (2018). The issue of supporting domestic production Challenges and strategies. Social Studies and Research in Iran, 7 (2), 201-226. (in Persian)
Nubler, I. (2018). Industrial policies and capabilities for catching up: framworks and paradaigms. Tehran, Commercial Publishing Company. (in Persian)
Oyewole, B. (2018). Strengthening development linkages from the mineral resources sector in Central Africa Geneva. Nations Conference on Trade and Development.
Pereira, E. G. & Trischmann, H. (2019). Local Content Policies in the Petroleum Industry: Lessons Learned. Oil and Gas, Natural Resources and Energy Journal.
Pérez, R. P. (2014). Strengthening value chains as an industrial policy instrument Methodology and experience of ECLAC in Central America. Santiago, Chile: Economic Commission for Latin America and the Caribbean (ECLAC).
Qarnain, S. S., Muthuvel, S. & Bathrinath, S. (2020). Modelling of driving factors for energy efficiency in buildings using Best Worst Method. Materials today.
Rezaei, J. (2015). Best-worst multi-criteria decision-making method. Omega, 53, 57-89.
Rezaei, J. (2016). Best-worst multi-criteria decision-making method: Some properties and a linear model. Omega, 64, 126-130.
Rodrik, D. (2008). Industrial policy: don't ask why, ask how. Middle East Development Journal, 1-29. DOI:10.1142/S1793812009000024
Salehi, A. (2019). Manufacturing oil equipment in the light of the Iranian legal system: shortcomings and requirements. Master Thesis in Oil and Gas Law. Tehran University of Science and Culture. (in Persian)
Shaverdi, M., Yaghoubi, S. & Soltani, B. (2019). Project Evaluation and Selection in Technology Development Funds with Best-Worst Method (Case Study: Innovation and Prosperity Fund). Industrial Management Journal, 11(3), 461-486. (in Persian)
Shamshiri, S. (2011). Legal aspects of technical knowledge transfer in Iran's oil and gas industry. Master Thesis in Law. Tehran. University of Tehran. (in Persian)
Singh, M., Rathi, R. & Garza, A. R. (2021). Analysis and prioritization of Lean Six Sigma enablers with environmental facets using best worst method: A case of Indian MSMEs. Journal of Cleaner Production, 279.
Tonurist, P. & Karo, E. (2016). State owned enterprises as innovation policy. Annals of Public and Cooperative Economics, 87(4). DOI:10.1111/apce.12126
Tordo, S., Warner, M., Manzano, O. &   Anuti, Y. (2017). Local content policies in the oil and gas sector. Tehran. Research Institute of Petroleum Industry. (in Persian)